← Home La Madeleine — het artikel De Hovenier English Alle pagina's

Klik op een prent voor de grote afbeelding. De afbeeldingen zijn — voor zover mij bekend — afkomstig uit het publiek domein, grotendeels gevonden in de Web Gallery of Art. Bij verschillende prenten leidt achtergrond naar de bijbehorende passage in het lopende artikel La Madeleine.

De bijbelse gestalten

Gebrandschilderd rondeel: de zondares zalft Jezus' voeten tijdens het gastmaal bij Simon
N.N. De onbekende zondares zalft, tijdens het gastmaal (symposium) bij Simon, de voeten van Jezus Gebrandschilderd raam, ø 25 cm · ca. 1520 · Rijksmuseum, Amsterdam achtergrond →
Rogier van der Weyden: Maria Magdalena met haar zalfpot
Rogier van der Weyden Maria met haar kostbare nardusmirre Olieverf op paneel, ca. 1450 · Musée du Louvre, Parijs
Christus aan het kruis met Maria, Johannes en Maria Magdalena aan de voet van het kruis
Meester van het Leven van de Heilige Maagd Christus aan het kruis met Maria, Johannes en Maria Magdalena aan de voet van het kruis Eik, 1465–70 · Wallraf-Richartz-Museum, Keulen Maria is als welgestelde discipel van Jezus als enige rijkelijk gekleed. De vanitas-symboliek is al aanwezig aan de voet van het kruis.
Duccio di Buoninsegna: Noli me tangere, Jezus verschijnt aan Maria Magdalena
Duccio di Buoninsegna Jezus verschijnt aan Maria Magdalena (Noli me tangere) Tempera op hout, 1308–11 · Museo dell'Opera del Duomo, Siena Klassieke 'Noli me tangere'-scène: Maria wil Jezus vasthouden en wordt teruggewezen. Jezus verschijnt als opgestane Heer, met de overwinningsvaan aan zijn kruisstaf. achtergrond →
Fra Angelico: Noli me tangere, fresco in het Museo di San Marco
Fra Angelico Noli me tangere Fresco (cel 1 - 1ste verdiep - voormalig klooster van San Marco), 166 × 125 cm, ca. 1450 ·  Florence Zoals alleen Fra Angelico het kan — let op de schop die de tuinman/Jezus achter zijn halo verstopt. Een voorbeeld van de opgestane als 'hovenier'  achtergrond →
Caravaggio: Martha vermaant haar zus Maria voor de spiegel
Caravaggio Martha vermaant haar zuster Maria Dit is Maria van Bethanië (zus van Martha), ze is echter al gefuseerd met Maria Magdalena, want zit voor de spiegel. In het bijbelverhaal is Maria juist zeer vroom. achtergrond →

De boetvaardige Maria

Titiaan: de boetvaardige Maria Magdalena met schedel
Titiaan (Tiziano Vecellio) De boetvaardige Maria Magdalena (eigen kopie naar verloren origineel) Olieverf op doek, ca. 1560 · Hermitage, Sint-Petersburg Trendsettend schilderij voor het genre 'boetvaardige Magdalena'. De schedel als vanitas-symbool rust op haar knieën. Zie de volgende afbeelding als huiselijke variant. achtergrond →
Georges de La Tour: de Magdalena met het nachtlicht
Georges de La Tour De Magdalena met het nachtlicht Olieverf op doek, 1630–35 · Musée du Louvre, Parijs Genrestuk 'boetvaardige Magdalena', razend populair in het 17de-eeuwse Frankrijk.
Gregor Erhart: gepolychromeerd houten beeld van de heilige Maria Magdalena, La belle Allemande
Gregor Erhart De heilige Maria Magdalena Gepolychromeerd hout, ca. 1500 · Augsburg Ook bekend als La belle Allemande, de 'Duitse schone'. Haar naaktheid (waarom zou Maria Magdalena naakt zijn??) en het lange haar verraden de invloed van de Egyptische Maria. achtergrond →
Donatello: houten beeld van de oude Maria Magdalena, detail
Donatello Maria Magdalena (detail) Hout, 188 cm, ca. 1457 · Museo dell'Opera del Duomo, Florence De oude Magdalena, getekend door haar boete, nog steeds enkel gehuld in heur haar. Bij restauratie ontdekte men dat het beeld oorspronkelijk polychroom moet zijn geweest.

Maria van Egypte

Verluchte initiaal: Maria van Egypte en abt Zosimus, Breviarium van Martin van Aragon
N.N. De Egyptische en abt Zosimus Initiaal (60 × 60 mm), Catalonië, 15de eeuw · Breviarium van Martinus van Aragon, Bibliothèque nationale de France, Parijs (ms. Rothschild 2529, fol. 354v) achtergrond →
Giotto: abt Zosimus geeft zijn mantel aan Maria Magdalena, fresco in Assisi
Giotto Abt Zosimus geeft de mantel aan Maria Fresco, 1320 · Magdalenakapel, Onderkerk van San Francesco, Assisi
Jusepe de Ribera: Maria Aegyptiaca, de oude kluizenares met de mantel van Zosimus
Jusepe (Giuseppe) de Ribera Maria Aegyptiaca 1641 · Musée Fabre, Montpellier De oude kluizenares, met de mantel van Zosimus.

De reis naar Marseille

Muurschildering: Maria met Martha en Lazarus landt bij Marseille en bekeert de bevolking
Anoniem Maria landt, met Martha en Lazarus, bij Marseille en bekeert de bevolking aldaar Muurschildering, 16de eeuw · basiliek van Saint-Quentin (eigen foto) Let op: zoals in een stripverhaal is er meer dan één tafereel te zien. achtergrond →
Giotto: de zeereis van Maria Magdalena naar Marseille, fresco in Assisi
Giotto De reis van Maria Magdalena naar Marseille Fresco, 1320 · Magdalenakapel, Onderkerk van San Francesco, Assisi

De heilige grot van Sainte-Baume

Giotto: Maria Magdalena zwevend, gedragen door engelen, fresco in Assisi
Giotto Maria Magdalena in levitatie Fresco, 1320 · Magdalenakapel, Onderkerk van San Francesco, Assisi
Tilman Riemenschneider: Maria Magdalena omringd door engelen, geheel bedekt met haar
Tilman Riemenschneider Maria Magdalena omringd door engelen Hout, 187 cm, 1490–92 · Bayerisches Nationalmuseum, München Let op hoe Maria als de Egyptische niet enkel gehuld is in heur hoofdhaar, maar geheel begroeid is met haren. Ook de volgende afbeelding beeldt hetzelfde tafereel uit de Maria-legende af. achtergrond →
Lorenzo di Credi: engelen brengen de communie naar Maria Magdalena
Lorenzo di Credi De engelen brengen de communie naar Maria Magdalena Tempera op hout, 51 × 38 cm, ca. 1510 · Christelijk Museum, Esztergom, Hongarije Let op hoe Maria de communie vanuit de hemel ontvangt en hoe haar attribuut, het flesje met olie, op aarde achterblijft.

De hele legende in één altaarstuk

Lucas Moser: the Magdalene Altar at Tiefenbronn
Lucas Moser (?)

Altaarstuk in de kerk van Maria Magdalena, Tiefenbronn
15de eeuw · Tiefenbronn

Alle relevante verhalen van de samengestelde Maria zijn hier bijeengebracht, op het Noli me tangere na. Boven: Betanië — Maria wast Jezus' voeten terwijl Martha het werk doet. Links: de aankomst te Marseille. Midden, onderaan: de slapende heiligen; daarboven verschijnt Maria in een droom aan de vorstin en belooft haar een kind. Rechts: de laatste communie van Maria te Saint-Maximin, enkel gekleed in haar eigen haar — de Boetvaardige en de Egyptische in één. Klik door voor de details.

La Madeleine — het lopende artikel · English version · De Hovenier

Dick Wursten