Ook tegen geestelijk geweld moeten kinderen beschermd worden
In Knack (10 mei 2017) doet Montasser Alde'emeh verslag van zijn rondgang langs scholen. Hij vraagt bij het begin van de les: 'Wie is er hier wel eens bang?' En als hij dan doorgaat op de antwoorden ontdekt hij hoezeer de islamitische pedagogiek nog in de kinderschoenen staat, of beter: onbestaande is. Het is daar nog maar al te vaak: dreigen met straffen, en achter broer/vader staat Allah. Die ziet alles en zal je na je dood nog wel weten te vinden als je iets mispeutert... Tsja, wat kun je er aan doen? Niet veel, maar toch ook wel meer dan je denkt. Enkele gedachten.
Dat sommige ouders hun kinderen opvoeden met angst voor de hel, daar zullen we weinig aan kunnen veranderen, hoezeer ik dat ook betreur. Dat heeft niets met godsdienstvrijheid te maken. Ouders hebben het recht hun kinderen op te voeden zoals ze willen. Dat staat in het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens, artikel 8: recht op privacy en niet-inmenging in het familiale leven.
Dat in veel moskeeën en kerken (laten we niet doen alsof geestelijke chantage enkel in de islam voorkomt) wordt verkondigd dat er een laatste oordeel is en dat God de ‘zondaren‘ streng zal straffen, ook daaraan zullen we weinig kunnen doen. Mensen staat het nu eenmaal vrij om te geloven wat ze willen. Ook staat het ze vrij om die mening te delen of te propageren, met of zonder een apart recht op godsdienstvrijheid. De scheiding van kerk en staat impliceert ook dat de overheid zich niet met de opvattingen van mensen bemoeit, tenzij de openbare veiligheid of een ander grondrecht in gevaar komt.
Dat laatste - een ander grondrecht komt in gevaar - is hier volgens mij duidelijk het geval. Ook kinderen zijn mensen en hebben dus rechten. Zo kun je je bijvoorbeeld afvragen: Hoe zit het met het recht van vrijheid van godsdienst in de eerste betekenis van dit grondrecht, nl. mensen hebben er recht op om vrij te zijn van religieuze dwang. Geldt dat niet ook voor kinderen, dat recht? Okay, dat kun je in huis/moskee/kerk niet afdwingen, maar daarbuiten dan toch zeker wel, of op z’n minst tegenwicht bieden, een ander geluid laten horen, relativeren. En dan toch zeker op scholen die de overheid zelf inricht. Daar geldt het pedagogisch project van de school, ook in de lessen levensbeschouwing. Ook bestaat er zoiets als het kinderrechtenverdrag van de VN (1989). Artikel 19 gaat over de bescherming van kinderen tegen mishandeling en verwaarlozing. Hier wordt expliciet gezegd dat ieder kind recht heeft op bescherming ‘tegen alle vormen van lichamelijk of geestelijk geweld’. Is het aanjagen van angst met God als almachtige boeman, geen vorm van geestelijk geweld? En kom niet af met een vergelijking met Sinterklaas. Wie dat doet heeft van religie niets begrepen. Welnu, de Belgische staat heeft dit verdrag ondertekend en heeft dus beloofd dat ze ‘alle passende wettelijke en bestuurlijke maatregelen op sociaal en opvoedkundig gebied’ zal nemen om het kind tegen deze vorm van geweld te beschermen.
Ik zou zeggen: waar wachten we nog op !? Liefst samen met de inspectie, maar als het moet ook zonder. Kinderen gaan voor...
Dick Wursten