Joseph Hertogs

woensdag, 30 november 2011

Joseph Hertogs (1861-1930)

Beknopte Biografie van Joseph Hertogs

genealogisch onderzoek door André Eeckels

gegevens over zijn werken verstrekt door Walter Van Uytfangh

geboren te Antwerpen op 17 augustus 1861 als Josephus Hubertus Cornelius Hertogs,

zoon van

Cornelius Hertogs (Bergen op Zoom 1801- Antwerpen 1872), huisbewaarder en koster van OLV-kerk te Antwerpen.

Pauline Parteau (Brussel 1843 vondelinge - )

getrouwd te Antwerpen op 3 oktober 1885 met

Maria Catharina Philippina Kreitz (Antwerpen 22 mei 1862, dochter van Joannes Petrus Hubertus Kreitz (horlogemaker) en Rosa Maria Anna Perraut.

Huwelijkscontract opgemaakt te Antwerpen op 1 oktober 1885 bij notaris Dhanis.

Getuigen waren Mertens Ludovicus uit Antwerpen, Gemeenteraadslid (58) oom Bruid; Kumps Gustavus, Ingenieur uit Elsene aangehuwde neef van de Bruid, Ridder in de Leopoldsorde (42); Schadde Josephus, Bouwmeester Antwerpen, Ridder in de Leopoldsorde (68) en Lauborgh Henricus, Goudsmid uit Antwerpen (38)

overleden te Antwerpen op 27 februari 1930. (Het graf van Jos.Hertogs bevindt zich op park H van de Schoonselhof-begraafplaats, onder een monumentale sarcofaag (gegevens verstrekt door mw. Anne-Mie Havermans en Petra Maclot) . Eerdere berichten dat hij op de Joodse afdeling in het familiegraf van Kreitz zou zijn bijgezet, schijnen niet juist te zijn.

opmerking 1: Dat Joseph Hertogs een 'Joodse architect' was, wordt vaak beweerd (o.a. in een artikel over de synagogenbouw in België van Jo Braeken in Monumenten & Landschappen, 12 jg, nr. 1 (1993).

Gevraagd om een toelichting antwoordde dhr. Braeken: "Ik had destijds mijn verwijzing naar zijn Joodse origine gebaseerd op twee referenties. Enerzijds een vermelding in de briefwisseling rond de opvolging van Stordiau,
zeggende dat aan twee jonge Joodse architecten opdracht was gegeven de mogelijkheid voor reductie van het ontwerp te onderzoeken. Anderzijds een verwijzing naar de Joodse origine van Hertogs in L'Histoire des Juifs à Anvers van E. Schmidt. Mogen we uit de concessie van de familie Kreitz op de Joodse afdeling besluiten dat zijn echtgenote van Joodse origine was? Dit zou alleszins zijn verwevenheid met het Joodse milieu en de latere verwarring omtrent zijn Joodse origine verklaren."

De begraving buiten de Joodse afdeling geeft geen uitsluitsel, daar in 1930 de concessies nog eeuwigdurend waren.

opmerking 2: De betreffende familie Hertogs stamt dus uit Bergen op Zoom èn is in tegenstelling wat eveneens her en der wordt geschreven en beweerd nìet verwant met de Hertogs-familie die o.a. burgemeester Alphonse Hertogs (1843-1908; volledige naam: Petrus Josephus Alphonsus gehuwd met Maria Susanna Vingerhoets) heeft voortgebracht. Wel was ook deze familie afkomstig uit Nederland (Reusel e.o.) en met verschillende leden actief in de wereld van bouwondernemers en openbare aannemingswerken. De jongste broer van de burgemeester, Henricus Josephus Franciscus Maria, was ook architect (1849 - na 1897; gehuwd met Maria Catharina Josephina Mathilde Lizé). Deze moet dus niet verward worden met onze Joseph Hertogs.

- opleiding aan Kon. Academie voor Schone Kunsten te Antwerpen, leerling van Pieter Dens, François Baeckelmans op wiens bureau hij stage liep.

- bouwmeester van de gegoede Antwerpse burgerij en adel. Ook ontwierp hij huizen in Brugge, Brussel en gans de provincie Antwerpen.

- Alle door hem gebouwde herenhuizen in Antwerpen zijn ongesigneerd. Het enige gebouw dat zijn naam expliciet draagt is de Synagoge aan de Bouwmeesterstraat.

enkele gebouwen in Antwerpen, door Hertogs ontworpen

1885 bankgebouwen van Lloyds Belge (Meir 89-93)

1892-3 kerkgebouwen Duitse Evangelische Kerk, Christuskirche (Bexstraat 9-11, gesloopt 1979)

kerkgebouw Vlaamse Evangelische Kerk (Bexstraat 13)

Synagoge Shomre Hadas (Bouwmeesterstraat 7, overgenomen van E. Stordiau)

1892 woningen Rue de la Pépinière 19 (nu: Kon. Elisabethlei), Sterstraat 28, Amerikalei 131, Kon. Elisabethlei 14 (gesloopt)

1894 Kon. Elisabethlei 16

1895 Oud Zeemanshuis (Ankerrui), beschadigd WO II, 1946 gesloopt

1901-4 ontwerp gebouwen voor privé-verzameling van Ridder E. Mayer-Van den Bergh (Lange Gasthuisstraat 19). samenvoeging (vrije kopie) van 2 gesloopte panden “Huys de 3 Koningen” (voormalige pastorij St. Walburgis, gesloopt 1884) en een gevel uit de Zakstraat (gesloopt rond 1895)

1902 Magazijnen (Otto Veniusstraat 16) en Winkel Tietz (Meir 82, thans l’Innovation)

1905 Burelen / Pakhuizen voor families Malinckrodt: Hansahuis (E.Van Dijckkaai / Suikerrui)

1905 ontwerp woning bankier E. Thys, Belgiëlei 91 (Museum Smidt van Gelder)

Leopoldstraat 51: kunstgalerie / woningen voor E.L.J. Kums

1906 Meesterwoning hoe Van Eycklei/Van Breestraat (gesloopt 1989)

1910 Kon. Elisabethlei 26: woning fam. Good (?)

1910 vergroting/aanbouw (Eikenstraat) vh Huis Osterrieth (Meir 85)

Ook voor fam. Osterrieth: Magasins et Entrepots Réunis La Cloche (Hessenplein 2)

1910 aanbouw tuinpaviljoen en uitbreiding Hotel Fester (Karel Oomsstraat 24)

1923-4 Samenvoeging van Hotel Grisar en Het Postmeestershuis (Lange Gasthuisstraat 9-11) i.o.v. Banque de Commerce

1929 Appartementswoning Van de Nestlei door hem ontworpen werd voltooid naar tekeningen van (door?) zijn collega bouwmeester Gerard de Ridder

enkele verdere activiteiten

- Aandeelhouder/beheerder van het Sportfondsenbad (Lange Gasthuisstraat 24).

- Aandeelhouder/beheerder/bouwmeester/planoloog voor de N.V. Extensa: Vanaf 1900 hield de N.V. Extensa zich beizg met de verkaveling/verkoop/stratentracering van domeingronden in de Elsdonkwijk (Wilrijk-Edegem). Men weet dat Jos. Hertogs de stratentracering uittekende en ook (anoniem) zeer veel villa’s in die wijk ontwierp.

- in 1978 bedacht de gemeenteraad van de toenmalige gemeente Wilrijk Jos. Hertogs met een straatnaam in de wijk Elsdonk

- Voor de familie Mayer-Van den Bergh (van wie hij de ‘huis-bouwmeester’ was) ontwierp hij ook het grafmonument (rond 1895) op de begraafplaats van Mortsel.

This site was last updated donderdag, 19 augustus 2010